czwartek, 20 kwietnia 2017

DKMS! Zostań dawcą szpiku i uratuj komuś życie!

Większość z nas pędzi gdzieś codziennie nie zastanawiając się jakie mamy szczęście przeżywać tą rutynę. Chodzi o całkowicie przyziemne sprawy. Jeśli widzimy w telewizji jakieś spoty dotyczące chorób i innych tragedii wydaje nam się że nas to nie dotyczy. Niestety, nigdy nie wiadomo kiedy podobna sytuacja spotka nas...

Pewnie część z was słyszała już o fundacji DKMS- zajmującej się odnajdywaniem dawcy dla pacjentów cierpiących na białaczkę na całym świecie. Można powiedzieć że odnajduje naszego bliźniaka genetycznego potrzebującego przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych z krwi lub szpiku kostnego.

Aby zostać dawcą komórek macierzystych wystarczy zarejestrować się na stronie DKMS.
Jest to bardzo proste, na stronie znajdziemy wszelkie informacje dotyczące pobierania komórek macierzystych. Dla niektórych może wydawać się to straszne- zapewniam że wcale takie nie jest 😉. Pamiętajmy że decydując się na rejestrację musimy być tego pewni!

Osobiście zarejestrowałam się już kilka lat temu i Was również zachęcam! To nic nie kosztuje a możemy uratować komuś życie! Pamiętajmy że może kiedyś my będziemy potrzebować pomocy.

sobota, 25 marca 2017

Ratunku wypadł mi dysk! Czyli co robić gdy dopadnie nas dyskopatia

Dyskopatia to obecnie problem powszechny, dotyczący kobiet, mężczyzn, a coraz częściej nawet dzieci. Często problem pojawia się również u kobiet w ciąży. Co to tak na prawdę jest? Co się dzieje kiedy wypadnie nam tak zwany "dysk"? I dlaczego warto unikać szamanów którzy "potrafią wsunąć go na miejsce"? Postaram się choć w części odpowiedzieć na te pytania, jest to bardzo obszerny temat więc spróbuję przedstawić to w skrócie :)

Co to jest tak na prawdę dyskopatia?
Dyskopatia to termin obejmujący choroby krążka międzykręgowego. Tworzy zespół patologicznych zmian występujących w rejonie jądra miażdżystego, z uszkodzeniem struktur łącznotkankowych. Pojęcie to odnosi się również do uwypuklenia jądra miażdżystego tarczy międzykręgowej, inaczej zwane przepukliną. Jest najczęstszym źródłem pojawienia się dolegliwości bólowych kręgosłupa, a najwięcej przypadków dotyczy kręgosłupa lędźwiowego. Dyskopatia rozwija się latami i najczęściej występuje na poziomach L4-L5, oraz L5-S1. Brzmi strasznie prawda?

Aby lepiej zrozumieć ten mechanizm musimy poznać budowę kręgosłupa.
Kręgosłup dzieli się na pięć odcinków: szyjny (zawierający 7 kręgów szyjnych), piersiowy (zawierający 12 kręgów piersiowych), lędźwiowy (zawierający 5 kręgów lędźwiowych), krzyżowy (zawierający 5 kręgów krzyżowych) i guziczny (zawierający 4-5 kręgów ogonowych zrośniętych w jedną kość guziczną). Kręgi poszczególnych odcinków kręgosłupa posiadają charakterystyczny wygląd w zależności od pełnionych funkcji odrębnych członów. Głównym zadaniem trzonów kręgów jest funkcja podporowa, natomiast łuki kręgów stanowią osłonę rdzenia kręgowego oraz zapewniają połączenia stawowe poszczególnych członów. Pomiędzy trzonami kręgów na całej długości kręgosłupa znajdują się krążki międzykręgowe popularnie noszące miano "dysków".
  Ryc 1. Prawidłowy dysk między dwoma kręgami.

U osoby dorosłej krążek międzykręgowy składa się z trzech elementów: płytek chrzęstnych które pokrywają krążek od góry i dołu, pierścienia włóknistego oraz jądra miażdżystego. Głównym zadaniem pierścienia włóknistego jest łączenie trzonów kręgowych w czynnościową całość. Jądro miażdżyste stanowi ok. 50-60% krążka, jest położone nieco bliżej tylnej części trzonu i posiada galaretowatą konsystencję. Dyski chronią części kostne kręgosłupa przed ocieraniem się oraz amortyzują wszelkie wstrząsy i obciążenia. Zdrowy krążek międzykręgowy zbudowany jest w ok. 90% z wody. Proces zwyrodnieniowy najczęściej rozpoczyna się z powodu odwodnienia krążka międzykręgowego. Odwodnienie i utrata sprężystości powodują zwiotczenie pierścienia włóknistego co prowadzi do uszkodzenia struktury krążka, czasem także do pękania pierścienia włóknistego. Wtedy może dojść do wypadnięcia jądra miażdżystego i ucisku na struktury nerwowe. 

Ryc 2. Położenia jądra miażdżystego w zależności od stopnia zaawansowania wypadnięcia krążka w odcinku lędźwiowym kręgosłupa.
a) Stan prawidłowy,
b) Protruzja (wysunięcie się),
c) Wypadnięcie krążka,
d) Wypadnięcie krążka z tzw. sekwestracją (oddzieleniem się),
e) Środkowe wypadnięcie krążka,
f) Skrajnie boczne wypadnięcie krążka z sekwestracją

Objawy dyskopatii:
Dyskopatia lędźwiowa najczęściej objawia się bólami okolicy lędźwiowej i krzyżowej promieniującymi do jednej lub obu kończyn dolnych- potocznie zwanych rwą kulszową.
Dokładne umiejscowienie bólu zależy od tego, które korzenie nerwowe znajdujące się w kanale kręgowym są szczególnie uciskane przez przemieszczone fragmenty ”dysku”. W przypadkach bardziej zaawansowanych przewlekła kompresja powoduje zaburzenia ukrwienia korzenia nerwowego, co może doprowadzić do jego obumarcia. Przejawia się to niedowładem kończyn dolnych (zaburzenia czucia, osłabienie siły mięśniowej, zaniki mięśni i opadanie stopy). W skrajnych przypadkach może wystąpić utrudnienie w oddawaniu moczu lub w wypróżnianiu.

Do kogo się zgłosić z takim problemem?
 Najlepiej do wykwalifikowanego fizjoterapeuty który zaleci odpowiednie zabiegi :)
 Często słyszę od pacjentów jak byli u "znachorów" którzy twierdzili że potrafią palpacyjnie wyczuć gdzie wypadł dysk, mało tego potrafią go wsunąć na miejsce! O zgrozo! Jak widać niestety nie ma fizycznej możliwości wyczucia , ani tym bardziej wsunięcia jądra miażdżystego na miejsce. Zatem kiedy słyszycie takie bzdury, uciekajcie!! 

Leczenie
Istnieje wiele metod rehabilitacyjnych oraz zabiegów fizykalnych stosowanych w leczeniu zespołów bólowych kręgosłupa. Odpowiedni dobór zabiegów i technik powinien opierać się na szczegółowym badaniu klinicznym. W momencie przerwania pierścienia włóknistego oraz tyłoprzemieszczenia jądra miażdżystego niestety żadne leczenie nie wywoła powrotu do stanu wyjściowego. Możliwe są jednak procesy naprawcze, podczas których może dojść do trwałego wycofania się ostrych zespołów bólowych. Głównym celem leczenia uszkodzenia krążka międzykręgowego jest utworzenie warunków dla wygojenia się urazu.
Leczenie dyskopatii można podzielić na zachowawcze i operacyjne. W leczeniu zachowawczym zaleca się unikanie nadmiernych obciążeń oraz napięć kręgosłupa. Kręgosłup lędźwiowy można odciążyć przez ograniczenie jego ruchliwości czy też prowadzenie oszczędnego trybu życia. Doskonale może się sprawdzić pływanie na wznak w ciepłej wodzie, co dodatkowo działa rozkurczająco na mięśnie pleców. Podobny efekt można osiągnąć przez stosowanie okładów borowinowych, lub naświetlania krótkofalowe. W przypadku leczenia dyskopatii najczęściej wykorzystuje się tradycyjną fizjoterapię do której zalicza się: naświetlania lampą sollux, okłady parafinowe, krioterapię miejscową, pole magnetyczne niskiej częstotliwości, ultradźwięki, laser, elektroterapię w postaci prądów diadynamicznych, TENS, interferencyjnych, jonoforezę oraz kinezyterapię. Z kinezyterapii wykorzystuje się ćwiczenia czynne w odciążeniu odcinka lędźwiowo-krzyżowego, ćwiczenia czynne, ćwiczenia rozluźniające mięśnie posturalne (o zwiększonym napięciu) oraz ćwiczenia izometryczne mięśni brzucha i pośladków. Masaż może zwiększyć dolegliwości bólowe u osób z niestabilnością kręgosłupa. Powinno się go w takich przypadkach zaprzestać. Fizjoterapeuci wykorzystują również różnego rodzaju techniki powięziowe które przynoszą pozytywne działanie przeciwbólowe. W celu przedłużenia efektu terapeutycznego często stosuje się kinesiotaping.

Zazwyczaj zaleca się wykonywanie przeprostów wg. metody McKenziego. 
Najczęściej zalecane pozycje:
1. Leżenie przodem
2. Leżenie w przeproście
3. Leżenie w długotrwałej pozycji przeprostu
4. Przeprost w pozycji leżącej
5. Przeprost w pozycji stojącej


Pamiętajmy jednak by zawsze skonsultować się z fizjoterapeutą ponieważ istnieje wiele innych schorzeń powodujących podobne objawy.
 
Źródło:
1. Baker Bernard A., Reisky P. - Bóle i choroby kręgosłupa, Amber, Warszawa, 2002
2. Czaja E., Kózka M., Burda A., Jakość życia pacjentów z dyskopatią odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa, Pielęgniarstwo Neurologiczne i Neurochirurgiczne, Tom 1, nr.3, 2012, s. 92-96
3. Dziak A., Bóle krzyża wydanie 4 poprawione, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa, 1994
4. Schirmer M. – Neurochirurgia. Wydaw. Pol. pod red. P. Słoniewskiego, Wrocław: Wydaw. Medyczne Urban i Partner, Wrocław 1998, wyd.1 
5. Skrypt z kursu A Mckenziego